FAHRİ KORUTÜRK KİMDİR?

13.10.2020
299
A+
A-

Türkiye Cumhuriyeti’nin altıncı cumhurbaşkanı olup 17 Nisan 1973 – 6 Nisan 1980 tarihleri arasında görev yapmıştır. Fahri Korutürk, 15 Ağustos 1903 tarihinde İstanbul’da Babıâli kâtiplerinden Erzincanlı Osman Sabit Bey ile Nesrin Hanım’ın oğlu olarak doğmuştur. Tam adı Fahri Sabit Korutürk’tür. Annesini küçük yaşta kaybedince üvey annesi Nuriye Korutürk’ün gözetiminde büyüdü. 1916 yılında girdiği Mektebi Fünûn-u Bahriye-yi Şahane (Deniz Harp Okulu)’yi 1923’te bitirdi ve teğmen olarak Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na katıldı. Fahri Korutürk, 1 Mart 1923 – 15 Ekim 1924 tarihleri arasında Yavuz savaş gemisinde görev aldı ve torpido kurslarına katıldı. 1925 yılında Gedikli Zabit Namzet Mektebi’nde (Deniz Astsubay Hazırlama Okulu) sınıf subaylığı ve matematik öğretmenliği yaptı. Aynı okulda 1926 yılında denizaltı kurslarına katıldı. 1927 yılında Hamidiye ve 1928 yılında Mecidiye kruvazörlerin de bölük komutanlığına atandı. 1929 yılında 1. İnönü Denizaltı Gemisi’nde top ve vardiya subayı oldu. 1930 yılında girdiği Deniz Harp Akademisi’ni kurmay yüzbaşı olarak 1933 yılında bitirerek Genelkurmay Başkanlığı İstihbarat Dairesi Başkanlığı’nda görevlendirildi. Korutürk, yurtdışında ilk olarak 1935 yılında Roma Deniz Ataşesi vekili olarak görev yaptı. 1936 yılında Berlin Deniz Ataşeliği’ne atandı. Aynı yıl imzalanan Montrö Antlaşması için düzenlenen Boğazlar Konferansı’nda askerî uzman olarak bulundu. 1938 yılında yurda dönünce Denizaltı Gemileri Kurmay Başkanlığı, 1940 yılında Dumlupınar Denizaltı Gemisi Komutanlığı ve 1941 yılında 1. Denizaltı Filotillası komodor vekilliği yaptı. Bir yıl sonra yeniden Berlin Deniz Ataşesi oldu ve bu görev süresince Stockholm Kara Ataşeliği görevini birlikte yürüttü. Fahri Korutürk, 1943 yılında 2. Denizaltı Filotillası komodoru oldu ve bir yıl sonra Deniz Harp Akademisi tabiat bilgisi öğretmenliğine atandı. 1945’te Deniz Harp Akademisi Komutanlığı görevine getirildi. Tuğamiralliğe yükseldiği 1947 yılında Denizaltı Filo Komutanlığı’na atandı. 1953 yılında tümamiral olarak Harp Filosu Komutanlığı’na getirildi. 1954 yılında Deniz Eğitim Komutanlığı, 1955 yılında Genelkurmay Haber Alma Dairesi Başkanlığı ve aynı yıl Donanma Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1956 yılında koramiralliğe yükselerek Boğazlar ve Marmara Deniz Kolordu Komutanlığı’na atandı. Deniz Harp Okulu Komutanlığı, İstanbul Deniz Saha Komutanlığı gibi görevlerde bulundu. 1957 yılında Deniz Kuvvetleri Komutanı oldu. Bu görevi sürerken 1959 yılında oramiralliğe yükseltildi. 27 Mayıs 1960’tan sonra Moskova Büyükelçiliği görevine atanmasıyla birlikte, 27 Ağustos 1960 tarihinde askerlikten emekliye ayrıldı. Korutürk, Moskova Büyükelçiliği’nden sonra da 1964 yılında Madrid Büyükelçiliği’ne atandı. 1965 yılında meslekten büyükelçi olmadığını ileri sürerek bu görevinden istifa ederek ayrıldı. 1963 yılında, Türkiye’nin 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Cumhurbaşkanlığı kontenjan senatörlüğüne getirildi ve bir süre sonra kontenjan grubu başkanı oldu. Sonunda, Bülent Ecevit Başkanlığındaki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Necmettin Erbakan Başkanlığındaki Milli Selamet Partisi (MSP) işbirliğiyle, hükümet kurma sorunun çözümlenmesinde Korutürk’ün önemli rolü oldu. Devrinde Kıbrıs Harekâtı gerçekleştirilmiş ve anarşi tüm hızıyla yayılmıştır. Kendisi bu devirde özellikle devletin itibarını yeniden tesis için uğraş vermiştir. Yine bu devirde Boğaziçi Köprüsü de açılarak hizmete girmiştir. Korutürk, Türkiye’nin 6. Cumhurbaşkanlığı görevini 6 Nisan 1980 tarihinde yasal süresi dolana kadar sürdürdü ve 1980 Nisan ayında Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı. Süleyman Demirel’in başbakanı olduğu hükümet başta iken, Meclis anlaşamadığından yeni Cumhurbaşkanını seçemedi. Yerine, Senato Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil Cumhurbaşkanlığı vekâlet etmeye başladı. Görevi 12 Eylül 1980’e kadar devam etti. Fahri Korutürk, Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldıktan sonra 12 Eylül 1980’e kadar Cumhuriyet Senatosu’nda tabiî senatör olarak yer aldı. Korutürk’ün Cumhurbaşkanlığı döneminin Türkiye’nin çalkantılı bir dönemi olması, onun devlet başkanı olarak rolünü kilit konumuna getirmişti. Bu dönemde kurulan koalisyon hükümetlerinin oluşumu ve yaşaması için Korutürk büyük çaba harcadı. Ancak yine 1970’li yıllarda Türkiye’de anarşi ortamı tüm hızıyla yayılmıştı. Cumhurbaşkanlığı sırasında izlediği politika, bazı kesimleri tarafından olumlu karşılanırken bir kesimi tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Fahri Sabit Korutürk, 12 Ekim 1987 tarihinde 84 yaşında kalp krizi sonucunda İstanbul’da vefat etti. Ankara Devlet Mezarlığı’nda toprağa verildi.

REKLAM ALANI
YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.